logo
logo

Hoe hebben wij onze graanmolen gekozen?

komo fidibus classic graanmolen
Komo Fidibus classic

Wij wilde zelf graan gaan malen. Eerst hadden we al geoefend door met een koffiemolen tarwe te malen. Dat ging best maar was erg behelpen. Maar het resultaat mocht er toch zijn. We bakte van het meel mooie broden. We wilde dus een graanmolen kopen, maar welke moesten we kiezen? Wat voor typen zijn er te koop en wat zijn de voor- en nadelen? Lees hoe wij onze keuze hebben bepaalt en wat onze ervaringen zijn met het zelf malen van graan.

Stap 1: wat voor graanmolens zijn er te koop?

Als eerste maakte we een keuze voor een handaangedreven of een graanmolen aangedreven door een elektromotor. Tijdens de zoektocht naar informatie over graanmolens is ons heel duidelijk geworden dat het met de hand malen van graan een zware klus is en dat je er veel tijd mee kwijt bent. Daarnaast moet je een tafelblad of werkblad hebben waar je de molen aan kan klemmen. Alles bij elkaar viel deze keuze af en hebben we besloten een elektrische graanmolen te kopen.

Vervolgens moesten we een keuze malen of we een hulpstuk zouden kopen voor gebruik op onze keukenmachine of dat we een compleet losstaande molen zouden kopen. Een hulpstuk was zeker goedkoper maar dan een losstaande molen maar we vonden het verschil in prijs bijster groot. Een extra apparaat is niet prettig maar een hulpstuk is weer veel gedoe door het iedere keer weer vast te zetten en weer los te koppelen. Uiteindelijk viel de keuze van een hulpstuk af omdat deze nauwelijks te krijgen zijn met keramische schijven en dat is onze keuze die we hieronder toelichten.

De volgende keuze is of je een graanmolen wilt kopen met metalen schijven of met keramische stenen. Metalen maalschijven zijn bij uitstek geschikt voor het malen van oliehoudende zaden. Wil je bijvoorbeeld pinda's malen om pindakaas te maken. Oliehoudende zaden en keramische schijven is geen goede combinatie, de maalstenen "slibben dicht" en dan moet je heel veel moeite doen om ze weer schoon te krijgen.

Metalen schijven hebben het voordeel dat ze wat goedkoper zijn maar hebben als nadeel dat ze minder duurzaam zijn en bij veel molens hebben we gezien dat het meel niet heel fijn gemalen wordt en dat dit alleen bereikt kon worden door het meel voor een tweede keer te malen. Dat vonden we niet zo'n prettig idee, molens met keramische schijven kunnen zonder uitzondering het meel in één keer fijn malen. De graanmolens met metalen schijven vielen dus af en we concentreerde ons op molens met keramische maalschijven.

de maalsteen tussen aanhalingstekens van een impact mill
botsing graanmolen

Overigens hebben we nog twee buitenbeentjes de revue laten passeren. Als eerste de Nutrimill of de Wondermill. Dat zijn "botsing graanmolens" (impact grainmill). In die molen draait op zéér hoge snelheid een schijf rond met lange smalle metalen tanden. Het graan wat gemalen moet worden bots tegen de enorm snel roterende metalen tanden en wordt in kleine stukken geslagen. Hoewel deze molens het graan zeer fijn kunnen malen vinden we deze botsingstechniek ver van het traditionele malen afstaan en dat heeft niet onze voorkeur.

We hebben veel tijd besteed aan de Retsel graanmolen. Dat is een buitenbeentje, hij valt op doordat de molensteen heel langzaam draait. Hierdoor zal het meel niet zo sterk verhit worden. Mede door de lage rotatiesnelheid maakt de molen ook weinig geluid. Deze graanmolen valt ook op omdat hij foeilelijk is. Maar de Retsel graanmolen schijnt onverwoestbaar te zijn zo lezen we in de verhalen van vele eigenaren. De molen is echter behoorlijk aan de prijs en is enorm zwaar. De verzendkosten zijn dus navenant. Ook schijnt het lang te duren voordat men, ondanks dat je al geld overgemaakt hebt, de bestelde molen verstuurt. Vooral om de prijs is deze afgevallen.

Stap 2: wat zijn de voor- en nadelen van die verschillende graanmolens

Nu we weten wat voor type we willen aanschaffen, gaan we ons oriënteren op het aanbod van elektrische graanmolens met keramische schijven. Dat zijn gebakken maalschijven die voorzien zijn van korund (edel)steentjes, dat is "niet zo zuivere saffier of robijn" en robijn is een enorm harde en duurzame edelsteen. Op het eerst oog zien zien deze type graanmolens allemaal haast hetzelfde uit. Ze zijn gemaakt van hout, Bovenop zit een trechter waar de graankorrels in gedaan kunnen worden en aan de voorzijde zit een opening waar het meel uit komt. Daarnaast kan je op een of andere manier de grofheid van het meel instellen.

De prijsverschillen tussen de modellen zijn echter groot, dus er moeten ook nog andere verschillen zijn. Als eerste is dit de elektromotor, de molens worden uitgevoerd met een elektromotor met een vermogen van 250, 360, 400, 600 en 900 Watt (de meest voorkomende vermogens). Dit vermogen vertaald zich in de maalsnelheid. De kleine motoren malen ongeveer 70 à 100 gram per minuut, de zwaardere molens zo'n 200 gram per minuut.

Meel voor een volkorenbrood, vaak 600 gram, maal je dus in 6 minuten of 3 minuten, uiteraard zijn de molens met een zwaardere motor niet alleen groter maar ook een stuk duurder. We besloten dat we met 100 gram/min tevreden zijn, dus concentreerde we ons op de wat kleinere modellen.

Van het experiment met de koffiemolen als graanmolen hadden we geleerd dat het meel flink warmer wordt als het gemalen wordt. En verhitten van meel kan negatief werken op het meel. We zagen dat de graanmolens verschillende grootte maalstenen hebben. De meest gebruikelijke zijn 70, 75, 80, 90 en 100 millimeter doorsnede.

Hoe groter de maalsteen hoe meer massa deze heeft en hoe langer deze koud blijft. Dat was één reden al dat we liefst zo'n groot mogelijk maalsteen wilde hebben. Daarnaast dachten we, hoe groter de maalsteen hoe groter de kans is dat iedere graankorrel goed fijn gemalen wordt.

We merkte ook op dat de uitstroomopening soms behoorlijk laag zit. Als je 600 gram meel wil malen moet je niet een yoghurt bakje er onder zetten maar een flinke schaal. Gebruikelijke hoogten voor de uitstroomopening zijn 115, 140, 160 en 200 mm.

Als laatste zagen we ook verschillen in de trechterinhoud. Omdat we minimaal 600 gram meel per keer wilde malen was een trechter waarin maar 560 gram graankorrels passen te klein.

En de winnaar is

hawos queen 1 graanmolen
Hawos Queen 1 graanmolen

Op basis van onze wensen en het budget hebben we gekozen voor de Hawos Queen 1. Doorslaggevend was de doorsnede van de maalsteen van 100 mm en een iets zwaardere motor van 360 Watt. Hierdoor is de maalsnelheid 125 gram per minuut, dus 600 gram meel hebben we in vier minuten beschikbaar. De uitstroomopening vonden we met 120 mm aan de lage kant, maar dat moesten we voor lief nemen. Door de molen op een verhoging te plaatsen kunnen we een grotere opvangkom er onder plaatsen. De grootte van de trechter waar 1300 gram in kan stemde ons ook tevreden.

Stap 3: graanmolen kopen

We zoeken vaak goedkope adressen uit op het internet en doorgaans maakt het ons niet uit of iets uit Duitsland, de UK of desnoods uit China komt. De prijsverschillen tussen de leveranciers, als je althans ook de verzendkosten naar Nederland meerekent waren nihil. Daarom hebben we besloten om iets meer uit te geven en de graanmolen in Nederland te bestellen. Mochten we er problemen mee krijgen dan is dit wel zo makkelijk vanwege de garantie.

Ervaringen met graanmolen Hawos Queen 1

Deze graanmolen maakt in vergelijking met onze koffiemolen die we als graanmolen hadden gebruikt een stuk minder geluid. Oordopjes zijn niet nodig. Over het apparaat valt weinig te vertellen, het heeft een uit/aan knop en een hendel waarmee je de fijnheid kan instellen.

Als je bovenin de trechter tarwekorrels doet en hij staat op de fijnste stand en je zet hem aan dan blokkeert de motor. We vermoeden dat alle graanmolens dit doen. De truc is: of de machine eerst aanzetten en dan vullen of als hij al gevuld is aanzetten en dat even de hendel in een grovere stand zetten, dan start de motor wel en daarna kan je de hendel meteen weer in de fijne stand zetten.

Bij het malen valt het meel uit de uitstroomopening in een bakje wat je er onder hebt gezet. Maar daarnaast geeft het ook, een heel kleine beetje, wat witte stof "in de omgeving". Dat zie je haast niet tijdens het malen maar op een gegeven moment zie je wel dat de omgeving een dun waasje krijgt.

De broden die we van de tarwe hebben gemalen zijn prachtige broden geworden, niets op aan te merken. Dat is geen verdienste van de graanmolen maar natuurlijk van de tarwe. Die hadden we bij de Windotter gekocht in IJselstein. Die tarwe is een tarwe met goede bakeigenschappen en we hebben een vermoeden dat het een melange is van verschillende tarwe soorten. Het overgrote deel van de molenaars koopt hun graan in bij een graanhandelaar die voor hen een melange "naar keuze" heeft samengesteld. Er zijn overigens molenaars die juist, meestal bij spelt, een lokaal geteeld spelt malen.

Wat ons tegenviel was de kwaliteit van het tarwe. De tarwekorrels bestaan uit mooie exemplaren, maar ook uit misvormde exemplaren en tarwekorrels waarop zwarte sporen zitten. We hebben een sterk vermoeden dat dit een schimmelaantasting is. We vermoeden dat molenaars dit gewoon meemalen. Ook komen we, bij tarwe van diverse molenaars, onkruidzaden tegen en een enkele keer iets wat lijkt op een steentje. Dat wil je natuurlijk niet in je graanmolen hebben want dat zou de maalsteen kunnen aantasten en je wil gemalen steen niet in je meel hebben.

Natuurlijk kan je pas gemalen meel direct gebruiken om een brood mee te bakken, maar het is beter om het meel een week of twee te laten rijpen, net zoals dit gebeurd bij de molenaar. De molenaar laat natuurlijk niet voor niets het meel rijpen of besterven. Tijdens dat rijpingsproces zal het zuurstof in de lucht als oxidator werken en het meel ten goede komen. Dan krijgt het betere bakeigenschappen.

Overigens merken we, tijdens de vele molen bezoeken dat dit rijpen steeds minder plaatsvindt en het meel direct na het malen naar de bakker gaat. In dat geval moet de bakker ascorbinezuur toevoegen om dit rijpingsproces (oxidatie) te simuleren. Overigens is dit een standaard handeling bij fabrieksmeel waar vrijwel altijd reeds ascorbinezuur is toegevoegd aan het meel.

De graanmolen bevalt ons goed, we hebben tot nu toe geen nadelen aan kunnen ontdekken.


Foutje, aanvulling of vraag? Gebruik het reactieformulier.

populair

home­ >bereiden >gereedschap >graanmolen >graanmolen kiezen

laatste toevoegingen

contact   voorwaarden   privacybeleid   over ons
wij gebruiken cookies
dat accepteer ik
meer informatie