baksoda
baksoda

Baksoda

Baksoda is een rijsmiddel en een synoniem voor natriumwaterstofcarbonaat.

Duits: backsoda, speisenatron, speisesoda, NaBi, backnatron, natriumhydrogencarbonat, natriumbicarbonat, natriumbikarbonat, doppeltkohlensaures natron, bullrich salz, kaiser-natron, natron
Frans: bicarbonate de sodium, bicarbonate de soude, arbonate monosodique, carbonate acide de sodium
Engels: baking soda, bicarbonate of soda, bread soda, cooking soda, sodium bicarbonate, sodium hydrogen carbonate

Formule: NaHCO3
Synoniem: bakzout, bicarbonaat, dubbelkoolzure soda, dubbelkoolzure natron, koolzuurpoeder, maagzout, natriumbicarbonaat, natriumhydrogencarbonaat, natriumwaterstofcarbonaat, natron, zuiveringszout
E-nummer: E500(ii)
Gerelateerd: bakpoeder,rijsmiddel

Betekenis

Baksoda is een synthetisch rijsmiddel. De rijzende eigenschap komt doordat baksoda, zodra het in contact komt met een zuur, koolzuurgas (kooldioxide) afgeeft en zo kleine belletjes in het deeg of beslag maakt. Deze rijzende werking is identiek aan bakkersgist die ook koolzuurgas afgeeft alleen werkt baksoda vele malen sneller dan bakkersgist.

De reden dat gist gebruikt wordt bij de bereiding van brood en niet baksoda, komt doordat gist niet alleen het deeg laat rijzen maar ook geur- en smaakstoffen toevoegt en daar is bij een synthetisch rijsmiddel zoals baksoda geen sprake van. Een brood gemaakt met baksoda als rijsmiddel, zoals sodabrood ook wel quick bread genoemd, heeft dus een minder rijke smaak dan gistbrood of zuurdesembrood. Sodabrood wordt vaak gemaakt met karnemelk, als noodzakelijk zuur ingrediënt.

Baksoda geeft koolzuurgas af onder twee omstandigheden: 1. wanneer het baksoda in contact komt met een zuur of, 2. als het wordt verhit boven 80° Celsius. Echter, bij verhitten zal maar 50% van de baksoda omgezet worden in kooldioxide en blijft dus 50% baksoda als residu in de deegwaar achter en dat geeft een zeepachtige smaak, daarom is bij gebruik van baksoda altijd een zuur nodig.

Baking soda is de Engelse benaming van baksoda. Op de verpakking staat dat de werkzame stof potassium bicarbonate is. Potassium is de Engelse benaming voor natrium, dus het is natriumbicarbonaat.
Baking soda is de Engelse benaming van baksoda. Op de verpakking staat dat de werkzame stof potassium bicarbonate is. Potassium is de Engelse benaming voor natrium, dus het is natriumbicarbonaat.

Wanneer baksoda in voldoende mate met een zuur in contact is geweest zal de baksoda geheel omgezet zijn en niet meer in zijn oorspronkelijke vorm terug te vinden zijn in het gebakken product.

Wanneer te weinig zuur is gebruikt, zal een deel van de baksoda in het eindproduct achterblijven en dat smaakt niet lekker. Proef maar eens een mespuntje baksoda. Dat geeft een heel nare zeepachtige smaak. Dat komt omdat baksoda, net zoals alle synthetische rijsmiddelen, een base is en daarom verzeping plaats vindt als het in contact komt met (het vet in) je lichaam.

Wanner in een recept baksoda is gebruikt dan moet dit recept ook altijd een zuur ingrediënt bevatten zoals citroen, sinaasappel, karnemelk, yoghurt, azijn, cacao (niet dutched cacao) of honing. Wanneer geen van de ingrediënten zuur is zal het recept voorzien zijn van een chemisch zuur zoals bijvoorbeeld wijnsteen of citroenzuur dat respectievelijk als een poeder of kristallen te koop is en makkelijk oplost in water. Ook kan in zo'n geval besloten worden om geen baksoda maar bakpoeder te gebruiken, want bakpoeder is niets anders dan een combinatie van baksoda en een (droog) zuur ingrediënt, tegenwoordig gebruikt men daarvoor een difosfaat.

Omdat het rijsproces meteen start bij het mengen van de ingrediënten (omdat het zuur in contact komt met de baksoda) moet het deeg of beslag zo snel mogelijk verwerkt en gebakken worden, omdat anders het rijzen al weer voorbij is en het deeg langzaam in elkaar zakt.

Het is belangrijk, om te zorgen dat het deeg gelijkmatig rijst, om de baksoda eerst goed door het meel of bloem te mengen en daarna pas het vocht toe te voegen.

Baksoda wordt ook gebruikt bij de bereiding van pretzels. Daarbij wordt de baksoda niet gebruikt als rijsmiddel maar om een basische oplossing te maken. In water word de baksoda opgelost en sterk verhit waarna het gevormde pretzel deeg even in deze hete basische vloeistof gelegd wordt, zodra het boven komt drijven wordt de pretzel er uit gehaald, gedroogd en gebakken in de oven. Met dit procedé wordt een hard korstje gevormd en blijft de binnenzijde zacht.

Bakkersglossarium

In het bakkersglossarium zijn nog veel meer bakkerstermen te vinden, van "acerola kersconcentraat" tot "zuurteregelaar".


Foutje of aanvulling? Stuur ons een reactie.

populair

home­ >glossarium >nederlands >baksoda

laatste toevoegingen

Cookies
Deze site maakt gebruik van cookies. De advertenties die u mogelijk te zien krijgt zijn "niet gepersonaliseerde advertenties van Google". Wij plaatsten twee functionele cookies: hoe vaak u deze melding getoond heeft gekregen en of u deze cookieverklaring heeft geaccepteerd. Er worden dus geen persoonsgebonden cookies geplaatst en daarom hoeven we u, in het kader van de AVG, geen toestemming te vragen alleen maar te informeren.

dat begrijp ik