logo
logo medium

Hoe bak je zelf je eerste brood? Succes gegarandeerd!

Brood bakken is in de basis heel simpel. Je hebt vier ingrediënten nodig: bloem, water, gist en zout. In dit artikel helpen we je, stap voor stap, je eerste brood te bakken. Het enige wat je nodig hebt is bloem en gist en dat ligt op je te wachten in het schap van de supermarkt. De rest heb je al in huis. Je kan zelf een mooi brood bakken waar je trots op kan zijn.

zijaanzicht witbrood gebakken van patentbloem van Lidl Belbake
witbrood gemaakt met Lidl patentbloem

Wat voor brood gaan we bakken en waarom?

We gaan je helpen om je eerste mooie brood te bakken. We kiezen er bewust voor om eerst een witbrood te maken. Daar is een reden voor. Het maken van een bruinbrood of volkorenbrood is een stukje moeilijker. Waarom dat zo is zullen we uitleggen bij het bakken van je eerste volkorenbrood.

Wat is de sleutel tot succes?

Wil je het bakken van je eerste brood tot een succes maken, dan moet je maar één ding doen: heel goed lezen en de instructies strikt uitvoeren. Doe je maar wat, dan krijg je maar wat, maar geen perfect brood.

Denk eens na over het volgende, als wij keer op keer op basis van dit recept en werkwijze een mooi brood kunnen bakken, waarom zou het bij jou dan anders zijn? Dat ligt echt niet aan de mixer of de oven. We voeren consequent dezelfde handelingen uit en doen dit zeer precies. Moet je 250 gram water afwegen? Dan moet het ook echt 250 gram zijn. 260 of 270 gram is echt niet goed en levert een minder resultaat op.

Wat moet je kopen voor je eerste eigen gebakken brood?

Bloem en gist. Zout staat al in je keukenkastje en water is ruim voorradig uit de kraan nemen we aan.

Waar koop je bloem?

Bloem is haast overal te koop. Natuurlijk kan je naar de molenwinkel, maar bij de supermarkt op de hoek hebben ze ook bloem. Tarwebloem is goed en erg goedkoop, meestal onder de 40 cent voor een kilogram, goed voor twee broden. Patentbloem is nog beter, krijg je nog hogere broden van, maar is meestal een stukje duurder, hou rekening met 90 eurocent.

Welk bloem adviseer je te kopen?

pak tarwebloem van jumbo - polsky mlyny
Jumbo - polskie mlyny
tarwebloem
1 kg: 0,35 euro

In principe kan je ieder tarwebloem gebruiken. Echter, bij het ene bloem moet je wat meer water gebruiken en bij de ander iets minder. Maar je hebt als startende thuisbakker nog geen gevoel ontwikkeld wanneer een deeg te droog of juist te nat is. Daarom adviseren we je, in dit stadium, drie bloemsoorten aan omdat die op basis van dit recept altijd lijden tot succes.

Wil je het goedkoop houden dan hebben we prettige ervaringen met het tarwebloem van de Jumbo. Koop dan specifiek het pak tarwebloem waar een oranje graanmolen (windmolen) op staat. De broden smaken ook nog eens lekker.

De tweede keuze is het patentbloem van de Lidl, dat is even duur als het tarwebloem van de Jumbo. Het bakt mooie luchtige broden maar de geur is net iets minder dan bij de andere twee vinden we.

Als je geur en smaak heel belangrijk vindt kies dan voor het patentbloem van Albert Heijn. Dat kost een stuk meer dan de vorige twee, maar dat extra geld is het dubbel en dwars waard. Wat een heerlijk geurende broden kan je daar van bakken.

Wat voor gist?

pakje gist van de lidl belbake met zakjes gist van 7 gram
Lidl - Belbake
pakje met zakjes gist

Koop een pakje instant (gedroogde) gist. Dat vindt je bij de bakspullen. Meestal zijn het vier of vijf zakjes gist die in één verpakking zitten. Ze zijn verkrijgbaar in zakjes met een gewicht van 7 gram maar ook van 11 gram of meer.

Koop bij voorkeur de zakjes va 7 gram, bijvoorbeeld bij de Lidl, die kosten ongeveer 50 cent. De zakjes die je over hebt kan je gewoon in je keukenkast leggen. Ze blijven maandenlang goed zolang je ze maar niet openmaakt.

Als je vaak bakt dan is het een stuk goedkoper om bij speciaalzaken zoals bij de molen een pakje instant gist van 125 gram te kiezen. Goed voor 25 broden en een stuk goedkoper dan die losse zakjes.

Aan de slag

zijaanzicht witbrood gebakken van patentbloem van Lidl Belbake
witbrood gemaakt van Lidl patentbloem

Ik beloof je, als je onderstaande stappen nauwgezet uitvoert krijg je een vergelijkbaar resultaat als op de foto hiernaast.

Verzamelen van je materialen

Even kijken of je alles hebt:

  • oven
  • ovenhandschoenen of twee handdoeken
  • mixer met deeghaken
  • mengkom
  • weegschaal
  • olie, het maakt niet uit wat (maar geen motorolie)
  • optioneel en handig: een deegroller

Verzamelen van je ingrediënten

Mooi, de materialen hebben we, nu kijken of we alle ingrediënten hebben:

  • tarwebloem of patentbloem
  • zout
  • zakje gist
  • water

Afwegen

Nou wordt het een beetje tricky, we weten namelijk niet hoe groot je bakvorm is. De inhoud van je bakvorm bepaalt namelijk hoeveel deeg je moet maken. Weet je wat, we nemen een gokje, enorm fout zal het niet gaan. We nemen 500 gram bloem.

We gaan eerst de ingrediënten wegen en dan samenvoegen in de mengkom.

  • Zet je weegschaal aan.
  • Zet je mengkom op de weegschaal.
  • Druk op de tare toets, nu staat je weegschaal weer op 0 gram.
  • Je moet nu 7,5 gram zout afwegen, maar dat gaat niet (heel erg goed) met een keukenweegschaal. Daarom doen we dit uit de losse pols, pak een theelepeltje, het moet wel niet zo'n hele grote zijn en schep twee theelepeltjes zout met een heel klein "kopje" in de mengkom.
  • Druk opnieuw op de tare toets, nu staat je weegschaal weer op 0 gram.
  • Draai de koud waterkraan open en voeg daar een heel klein beetje warm water bij. Het water moet niet koud aanvoelen maar lauw is te warm. Mocht je een steekthermometer hebben dan is water met een temperatuur van zo'n 25-27 graden fijn.
  • Vul een maatbeker of ander ding waar je makkelijk water uit kan schenken en laat daar voldoende water uit de kraan in stromen.
  • Check: staat de mengkom nog op de weegschaal en staat de weegschaal nog steeds op 0 gram? Mooi zo.
  • Schenk nu precies 270 gram water in de mengkom.
  • Druk weer op de tare knop, de weegschaal staat weer op 0 gram
  • Voeg nu precies 500 gram bloem toe.
  • Maak een zakje gist open en laat het op het bloem vallen (niet in het water). We gaan er van uit dat je een zakje hebt van 7 gram gist (dat is iets te veel, het had eigenlijk 5 gram moeten zijn, maar iets te veel is niet heel erg). Heb je een zakje van 11 gram gist dan is dat echt te veel, voeg dan maar de helft toe.
  • Zo alles zit in je mengkom, nu komt als eerste de kneedfase

Kneden

Alle ingrediënten zitten nu in de mengkom, pak de mixer zet daar de deeghaken in (niet de kloppers voor het maken van room maar die rare spiraaltjes). Zet de mixer op de laagste stand en laat het gedurende de hele kneedproces ook in die stand staan.

Je mixer voegt nu niet alleen de ingrediënten samen, zonder dat je het weet vindt een heel complex proces plaats dat de vorming van gluten heet. Zonder die gluten krijg je geen luchtig brood. De enige manier om die gluten "te maken" is het deeg lang te kneden. Het absolute minimum is zes minuten, maar beter kan je nog doorgaan tot tien minuten. Ga niet heel veel langer kneden want dan maak je de gluten kapot.

Als je het water en het bloem precies hebt afgewogen dan is je deeg precies nat genoeg. Als je het deeg toch te droog vindt kan je 5 of 10 gram water toevoegen, maar zeker niet meer.

Je hebt de neiging om met de mixer het deeg steeds van de buitenkant van de deegbal te benaderen waar je dan door heen wilt. Dat is niet de beste methode. Steek je mixer met de kneedhaken steeds bovenin het midden van de deegbal en probeer hem daar zo lang mogelijk te houden. Op een gegeven moment zal je deeg weggeduwt worden, of je mixer, en dan moet je weer hem van boven in het midden steken.

Gaat je mixer vreemd ruiken of wordt hij heel heet, stop dan. Want een mixer kan maar net - net niet, de kracht opbrengen om deeg te kneden. Deeg kneden met een mixer moet je dan ook maar zien als een leuk experiment, maar dat moet je niet te vaak doen. Koop dan liever een echte kneder, of een (2e hands) broodbakmachine of een in de aanbieding bij Aldi of Lidl voor vijf tientjes. Die bbm's zijn voor het geld (doorgaans) prachtig goede kneders. Er zit altijd een "deeg" stand op en dat werkt ideaal. De broodbakmachine kan je tevens als rijskast gebruiken, maar vormen kan je beter op het aanrecht doen en er bijvoorbeeld een busbrood van vormen, en dan na de narijs het in de oven bakken. Want bakken doet je oven beter dan een bbm.

Laten rijzen

Zo je hebt nu een deeg gemaakt. De gist in het deeg moet nu zijn werk gaan doen, het deeg moet gaan rijzen. Dat kost tijd. Hou 45 minuten tot een uur aan. Het luistert niet zo heel nauw. Een goede indicatie is als het deeg ongeveer twee keer zoveel volume heeft als waar je mee begon.

Wat wel belangrijk is om de deegkom met het deeg op een warme plek te zetten én met een doek er over heen. Die warmte, dat vindt gist lekker, dan gaat het deeg goed rijzen. Staat het deeg op een koude plek dan duurt het langer voordat het deeg twee keer zo veel volume heeft. Geef het deeg dan ook die tijd. Ook al duurt het 90 minuten of zo.

Die doek over de mengkom zorgt ervoor dat het deeg niet uitdroogt aan de bovenkant. Dat is heel belangrijk. Een beetje met een plantensproeier de bovenkant van het deeg benevelen is verstandig.

Deeg op de aanrecht plat maken en oprollen

Nadat het deeg twee keer zo groot in volume is geworden wordt het tijd om het deeg "te vormen", dit wordt ook "opmaken" genoemd.

Voordat we het deeg straks in het bakblik leggen moeten we het eerst invetten. Dit doen we om te zorgen dat het brood na het bakken er zo uit kan glijden.

We gaan uit van een rechthoekige bakvorm, bijvoorbeeld een cakeblik maar een broodblik is nog beter. Wij gebruiken een bakvorm van 28cm lang, 10 cm breed en 8,5 cm hoog.

Pak de fles olie, het maakt niet uit wat, slaolie, olijfolie, zonnebloemolie, vloeibare boter is ook goed, en laat een paar druppeltjes in de bakvorm vallen. Beter iets te veel dan te weinig (als beginner, later gebruik je zo weinig mogelijk als het maar niet vast blijft plakken). Veeg met je wijsvinger of wijsvinger samen met je middelvinger de olie uit in de bakvorm. Zorg dat de olie niet alleen op de bodem maar ook aan de zijkanten komt te zitten. Smeer dit overdreven goed uit. Want vergeet je een plekje, dan bakt daar straks het brood vast aan de bakvorm.

En ja, ook een bakvorm met anti-aanbak of anti-kleeflaag vetten we ook in, gewoon doen.

Leg ook een paar druppels op een schoon gedeelte van de aanrecht waar we straks het deeg zullen plat maken. Smeer de olie uit in een gebied van zo'n 30 bij 30 centimeter. Zit er olie nog aan je vingers of handen? Prachtig, gewoon laten zitten, dan plakt het deeg er niet zo aan.

Stort nu het deeg uit de kom op het aanrecht die je héél licht ingevet hebt met olie. Druk het deeg een beetje plat. Heb je een deegroller, rol het deeg dan uit in een vierkant die net iets langer is dan je bakvorm. Is je bakvorm bijvoorbeeld 25 cm dan moet de plak net iets langer zijn, zeg 27 cm. Het luistert niet zo nauw als het maar net even iets groter is als de bakvorm, zeker niet kleiner. Het deeg dat een plak is geworden moet ongeveer overal even dik zijn.

Die plak moet je nu oprollen. Begin "aan de bovenkant" dus de zijde "van je af". Sla die een beetje om zodat een begin van een rol ontstaat. Ga hiermee door totdat het deeg helemaal opgerold is. Rol het deeg een beetje over de aanrecht. Je ziet nu dat aan de onderzijde de "naad" zat. Rol de deegrol weer terug zodat de naad weer onder zit. Pak de deegrol op en leg hem met de naad naar beneden in het bakblik.

Dit artikel laat al die stappen van het vormen in foto's zien.

Alternatief: ronde bakvorm of op de bakplaat

Mocht je een ronde bakvorm hebben zoals een taartvorm of bak je rechtstreeks het deeg op de bakplaat, dan moet je het deeg uit de kom een beetje plat maken liefst ietsje langwerpig in een soort kadetje vorm. Dan vouw je het deeg dubbel door de voorkant van het deeg op de achterkant te vouwen. Daarna draai je het deegstuk een kwart slag. Je drukt hem weer een beetje uit in een kadetje vorm vouwt het deeg weer dubbel, draait hem een kwart slag etc. Dit herhaal je vier keer. Daarna probeer je er een bolletje van te maken door met beide handen langs het deegstuk te duwen van boven naar onder waarbij je handen het deeg onder het bestaande deeg duwen. Dit herhaal tot alleen een naad aan de onderzijde zit. Daarna leg je de bol in de bakvorm met de naar naar onderen.

Tweede rijs

Nu moet het deeg in de bakvorm rijzen. Ook dat weer op een zo'n warm mogelijke plek. Ook hier weer een doek er over heen en zorg dat het deeg niet uitdroogt. Een beetje benevelen met de plantenspuit is een verstandige actie. De totale rijstijd is ongeveer 60 minuten maar dat is sterk afhankelijk van de deegtemperatuur en de temperatuur van de omgeving. Als het deegstuk ongeveer twee keer zo groot is geworden sinds je hem in de bakvorm hebt gelegd moet hij afgebakken worden.

Alvast oven aan zetten

Terwijl het deeg nog staat te rijzen zet je de oven alvast aan. Gebruik liefst boven- en onderwarmte een geen hete lucht (die zorgt meestal snel voor plaatselijk verbrande delen van het brood). Hoe heet de oven moet staan is moeilijk te zeggen omdat de ingestelde temperatuur flink kan afwijken van de echte temperatuur.

Speel de eerste keer op save en stel in op 180° Celsius. Mocht het brood niet een mooi kleurtje krijgen aan de bovenkant dan de volgende keer de temperatuur verhogen met 10° en herhaal dit verhogen iedere volgende keer tot de korst mooi kleurt op het einde van de baktijd.

Zorg dat een ovenrekje in de oven staat. Zorg dat de bovenkant van de bakvorm op de helft van de hoogte van de oven zit. Desnoods ligt het rek op de bodem van de oven. Een ovenrekje kan je meestal op twee manieren in de oven plaatsen. Zoals je het altijd doet maar ook precies omgekeerd (boven wordt onder).

Deeg in de oven

Als het deeg voldoende is gerezen, en haal gerust de doek voorzichtig van het deeg om te kijken, dat is helemaal niet erg, dan moet je hem in de voorverwarmde oven zetten. Het deeg zal normaal gesproken na zo'n 50 tot 70 minuten goed gerezen zijn en ongeveer twee keer zo groot zijn geworden als dat je het deeg in de vorm hebt gelegd. Zet de bakvorm uiterst voorzichtig in de oven. Als je te hard zou stoten bestaat de kans dat het gerezen deeg in elkaar zakt. Zet de tijdklok op 50 minuten en bak het deeg in de oven.

Even iets anders doen

Tijd om iets anders te doen. Bakken kost zo'n 45 tot 55 minuten afhankelijk van de grootte en de compactheid van het brood.

Mocht je een verbrande lucht ruiken dan staat de oven te heet of komt het deeg tegen het verwarmingselement. Acteer dan meteen: haal met de ovenhandschoenen de bakvorm er uit en zet hem even op het uitwasemrooster dat je al hebt klaarstaan. Laat de oven openstaan en zet hem 20 graden lager. Na vijf minuten de bakvorm er weer in en de oven dicht. De totale baktijd kan je op 55 minuten houden, die hoge temperatuur heeft het proces toch versneld.

Uit de oven halen en laten afkoelen

Als het goed is ruik je na een minuut of 20 al heerlijke geuren uit je oven. Als de tijd voorbij is pak met je ovenhandschoenen de bakvorm uit de oven en draai hem boven het uitwasemrooster om. Als het goed is valt hij er gemakkelijk uit. Wat er ook gebeurd, gebruik nooit een mes om een vastzittend baksel uit je bakvorm te halen. Je hebt het dan niet goed genoeg ingevet. Laat dan het brood in de bakvorm zitten. De korst wordt dan behoorlijk vochtig en na een half uur of zo kan je met een silicone deegschraper of ander zacht voorwerk de kost loswrikken van de bakvorm.

Weersta de verleiding

Probeer de verleiding te weerstaan en ga nu nog niet het brood aansnijden, want net gebakken brood laat zich niet snijden, dat wordt een chaos. Even er aan ruiken is altijd goed. Gun het brood om af te koelen maar vooral om zijn vocht kwijt te raken. Dat duurt ongeveer een uur. Als het brood nog warm aanvoelt moet je nog wachten.

Opeten

Roep je partner erbij en laat trots je eerste baksel zien, het is als je eerste kindje. Pas op: er zullen mogelijk nog vele kindjes volgen. Broodsmakelijk.


Foutje, aanvulling of vraag? Gebruik het reactieformulier.

populair

home­ >je eerste brood bakken

laatste toevoegingen

contact   voorwaarden   disclaimer   privacybeleid   over ons  
wij gebruiken cookies
dat accepteer ik
meer informatie