logo
logo medium
korenaar met moederkoorn schimmels
korenaar met moederkoorn schimmels

Moederkoorn in tarwe of rogge

Moederkoorn is een schimmel die soms groeit in een korenaar vooral bij tarwe of rogge. Deze schimmel is zeer schadelijk voor de gezondheid, vroeger kregen soms vele mensen uit een dorp de meest vreselijke ziekten, hallucinaties of overelden zelfs omdat ze broden hadden gegeten van meel waarin (veel) moederkoorn zat. Dit soort gevallen van ziekten of zelfs de dood zijn in de twintigste eeuw en daarna zijn ons niet bekend. De wetgever beschermd ons: in het broodbesluit staat dat in meel totaal geen moederkoorn aangetroffen mag worden.

Hoe ontstaat moederkoorn?

Moederkoorn ontstaat vooral uit niet ontsmet zaad. Normaal gesproken is het zaaigoed van graan ontsmet, maar in de biologische landbouw niet. Het graan kan ook besmet worden met moederkoorn van een vorige teelt dat na de teelt op de grond is gevallen en de sporen via de wind worden verspreid tijdens de bloeifase van het graan.

Bij een bepaalde combinatie van warmte, vocht en tijd kunnen de schimmelsporen uitgroeien en zie je in de korenaar zeer donkerkleurige langwerpige zaad gelijkende voorwerpen verschijnen.

Waar komt de naam moederkoorn vandaan?

De schimmel van moederkoorn werd vroeger in een sterk verdunde vorm gebruikt als hulpmiddel bij het baren om de weeën op te wekken.

Is moederkoorn schadelijk voor de gezondheid?

Ja, moederkoorn is behoorlijk giftig voor de mens. Je kan er vreselijke ziekten van krijgen, zoek maar eens op ergotisme, kriebelziekte of Sint-Antoniusvuur. Bij een inname van meer dan vijf gram moederkoorn kan dit dodelijk zijn.

Wat is de kans dat moederkoorn in mijn meel zit?

Die kans dat (gemalen)moederkoorn in meel zit is niet uitgesloten, maar als dit zo is dan is dat in zo'n lage doses dat je er zorgen over hoeft te maken. Waneer heb je voor het laatst (als je al ooit) gelezen dat iemand ziek is geworden of dood is gegaan door het eten van brood waarin moederkoorn zat?

Geen feit maar aanname: de kans dat moederkoorn is fabrieksmeel zit achten we vrijwel uitgesloten, in meel van de molenaar is die kans wel aanwezig. Wij vermoeden dat in een hoogmaalderij het moederkoorn verwijderd wordt doordat het graan gewassen wordt met water waarbij de graankorrel zinkt maar de moederkoorn juist drijft en zo gemakkelijk gescheiden kan worden. Het nat maken van graan wordt bewust gedaan om de zemel makkelijker te kunnen verwijderen tijdens het malen in de walsen.

De molenaar verwerkt het graan "zo uit de zak" en ondanks dat dit gereinigd graan is, kan het voorkomen dat er moederkoorn in zit. We hebben dit zelf geconstateerd doordat wij zelf zakken tarwe en rogge kopen bij de molenaar en dit wel eens hebben aangetroffen. Ooit haalden wij 0,51 gram moederkoorn uit partij van 100 kg tarwe. Die hoeveelheid gevonden moederkoorn vinden we relatief veel, maar 0,51 gram is niet dodelijk en de kans dat je dit in één keer consumeert is vrijwel uitgesloten. Je zou namelijk die 100 kg moeten malen en daar zo'n 164 broden van moeten bakken en die je allemaal achter elkaar in een heel kort tijdbestek én je eentje zou moeten consumeren. Om heel eerlijk te zijn, het is al weer een tijd geleden dat uw scribent 164 broden op één dag heeft verorbert en maakt zich daarom geen zorgen.

Toch vinden we het niet zo'n prettige gedachte, vandaar dat wij het gereinigde graan dat wij kopen zelf altijd nog een keer inspecteren en reinigen voordat we het zelf malen.

verzameld moederkoorn naast een paar tarwekorrels en een euro muntstuk ter referentie op een witte achtergrond
door ons verzameld moederkoorn met een euro muntstuk en tarwekorrels ter referentie voor de grootte

Foutje, aanvulling of vraag? Gebruik het reactieformulier.

populair

home­ >graan >moederkoorn

laatste toevoegingen

contact   voorwaarden   disclaimer   privacybeleid   over ons  
wij gebruiken cookies
dat accepteer ik
meer informatie